Elk land heeft zijn eigen geschiedenis. In sommige landen is het er heftiger aan toe gegaan of gaat het er aan toe dan in andere landen. Vaag herinner ik me de geschiedenislessen op de middelbare school waarin gesproken werd over de Amerikanen die Vietnam binnenvielen of over de geheime oorlog in Laos. Over Cambodja wist ik weinig meer. Totdat je je er weer in gaat verdiepen, omdat je een paar weken door het land gaat reizen. De landen Laos en Vietnam waren mooi en indrukwekkend tegelijk. Indrukwekkend omdat in sommige delen de sporen van de oorlogen nog zo vers waren en dat maakte veel impact. Cambodja, dat in oorlogstijd Democratic Kampuchea heette, deed daar een schepje bovenop. Want overal waar we waren, was het duidelijk dat het land nog herstellende en in opbouw is.

Dat het een ontwikkelingsland is, werd gelijk al duideljk bij de grens met Vietnam. We hadden onze paspoorten afgegeven, want er moest een visum voor ons geregeld worden. We hadden er weinig vertrouwen in, maar soms heb je geen andere keus als je verder wilt komen. Met een busje werden we naar een nieuwe grensovergang gebracht. Aan de kant van Vietnam zag alles er spik en span uit. Een gloednieuw gebouw diende als poort naar Cambodja. Onze paspoorten lagen gelukkig klaar, alleen het wachten op de felbegeerde stempel duurde weer eens lang, zoals bijna overal in Azie. Zie voor je een hokje met vier strenge douanebeambten. De één checkt het paspoort, de volgende plakt het visum erin, de derde zet de stempel van het land en de laatste mag de datum van vertrek erin stempelen. Eenmaal over het stukje niemandsland heen gelopen, kwamen we eindelijk aan in Cambodja. Hier stond geen mooi gebouw, maar hokjes van spaanplaat afgedekt met oude kranten, waarin het douanepersoneel lag te slapen. Het krijgen van de Cambodjaanse stempel duurde extra lang, want nu waren de moeilijke taken verdeeld over mensen die in verschillende hokjes zaten. Voordat we weer verder konden rijden naar onze eerste bestemming, Sihanoukville, was er nog één stop om het grensavontuur compleet te maken: een gezondheidscheck a 1 dollar per persoon. Niemand in het busje had daar natuurlijk behoefte aan. Onder die ene dollar kwamen we na lang protesteren uit, maar we mochten het land echt niet in zonder de check. Een oude Cambodjaan stond gewapend met een thermometer klaar om te meten of we koorts hadden. Edwin was de laatste en bij hem sloeg de thermometer op hol, de temperatuur buiten was nou eenmaal warmer dan onze lichaamstemperatuur, en we mochten alleen verder op voorwaarde dat hij snel naar een dokter zou gaan. Maar natuurlijk. Welkom in Cambodja.

Van Phu Quoc Island in Vietnam naar Sihanoukville in Cambodja is het maar een paar kilometer over water. Cambodja kon alleen via land bereikt worden, dus 12 minuten met de boot, werden die dag 12 uur met de boot en de bus. Sihanoukville ligt aan de kust. Na de oorlog is deze stad in een paar jaar tijd uitgegroeid tot een badplaats die niet zou misstaan aan de Spaanse Costa's. Denk aan strandtenten met harde muziek, veel proppers, supermarkten die 24 uur per dag open zijn en aangespoeld afval op het strand. Toch zijn we hier een week gebleven. We kwamen, hoe kan het ook anders, Nederlanders tegen die we op het Reggaefestival in Pai, Thailand, al hadden ontmoet. Iedereen had vanaf Vang Vieng in Laos tot aan Sihanoukville een andere reisroute gedaan, dus het was erg leuk om elkaar weer te zien en reisverhalen uit te wisselen. Voor het strand gingen we een paar kilometer verderop liggen, op Otres Beach. Hier waren niet zo veel zonnebrillen-, fruit-, boeken- en sieradenverkopers, waren de strandtenten relaxed, en was het strand schoon en het water helderblauw. Genieten dus! Sihanoukville is het perfecte startpunt om de eilanden voor de kust van Cambodja te verkennen. Met de Holland Crew hadden we een dag een bootje gehuurd en hebben we een heerlijke dag op het water en verlate strandjes doorgebracht. Nu hebben we niet alleen maar gefeest, gezond en gevaren in Sihanoukville. Dat zo'n beetje, heel vervelend, wel het enige is dat je daar als toerist kunt doen. Van Marcelle en Ger uit Nederland had ik gehoord dat Jean Michel, een goede vriend van hun, een NGO runt in een plaatsje vlakbij Sihanoukville. Hij is maar twee maanden per jaar in Cambodja om te kijken hoe het gaat en toevallig was hij er en sliep hij in ons hostel. Een paar jaar geleden heeft hij een kindertehuis opgezet voor kinderen van de vuilnisbelt. Een letterlijke vuilnisbelt, waar het leven ondraaglijk is door de stank en de gevaarlijke stoffen. De meeste kinderen hebben wel ouders, maar in het huis zijn ze veel beter af. Ze krijgen daar de kans om naar school te gaan, mede door donaties uit Nederland. We mochten met Jean Michel mee om een kijkje te nemen en zodra de taxi de straat met het feestgedruis uitreed, werd ons duidelijk dat het een heftige middag zou worden. Buiten de grote steden vol toeristen om leek het of Cambodja armer was dan Laos en Vietnam bij elkaar. Op veel plekken zag je door het vuilnis de mensen niet meer. Uit de verte zagen we de kinderen op ons af komen rennen.We werden heel warm ontvangen. De kinderen hebben een fijn leven, maar het contrast met het gemiddelde Nederlandse kind dat niet zonder computer en iPhone kan was groot. De kinderen zijn gelukkig met wat ze hebben en dat is voornamelijk elkaar. Op zulke momenten besef je weer hoe goed wij het hebben. Een paar biertjes ‘s avonds met Jean Michel waren er voor nodig om de middag een plek te geven en onze gedachten weer te verzetten.

Na een week was het mooi geweest in Sihanoukville en hebben we de bus gepakt naar Pnomh Penh, de hoofdstad van Cambodja. Hier woont Michael, mijn oud-collega bij Elephant Parade. We hadden onze route precies zo uitgestippeld dat we zijn verjaardag konden vieren. Michael had een kamer voor ons gereserveerd in één van de populairste hostels in Cambodja, Top Banana. De meeste mensen die hier slapen zijn net als wij aan het reizen, alleen het grote verschil is dat sommigen er nooit meer weg zijn gegaan. Net zoals Michael dus. We hebben zijn verjaardag uiteindelijk niet gevierd, omdat iedereen van het hostel gaar was van het feesten de avond daarvoor. De eigenaar had een nieuwe bar geopend die ingewijd moest worden. Zondag moesten we er dan toch aan geloven: het bezoeken van het genocide museum en de killing fields. Over een groot contrast gesproken. We hadden een hele aardige Tuk Tuk chauffeur geregeld die ons overal heen bracht zonder continu te zeggen hoe veel geld we hem moesten betalen. Nu was dat sowieso een groot voordeel ten opzichte van Vietnam: de Cambodjanen zijn een stuk vriendelijker en minder onbeschoft en luidruchtig dan hun buren. Dat kan natuurlijk ook aan de temperatuur liggen. Ik zou me ook niet graag opwinden bij een temperatuur van gemiddeld 40 graden op het heetst van de dag. Op naar een belangrijk stuk geschiedenis van het land. Maar hoe kun je je voorbereiden op een plek waar duizenden mensen ten onrechte zijn vermoord door het eigen volk? De schok om deze plekken te zien was best groot, omdat je je niet van tevoren in kunt beelden waar mensen allemaal toe in staat zijn. Het genocide museum was voorheen de S-21 gevangenis waar leden van de Khmer Rouge tussen 1975 en 1979 mensen martelden en vermoordden die slim waren, dus mensen die bijvoorbeeld gestudeerd hadden, een bril droegen of zachte handen hadden. Want slimme mensen kunnen in opstand komen en van domme mensen hoef je niets te verwachten. Kromme gedachte, maar zo dacht Pol Pot, de man die verantwoordelijk is voor 3 miljoen slachtoffers, een machtig rijk te kunnen creeeren. De martelcellen en de foto's van alle gevangenen, van jong tot oud, die niets op hun kerfstok hadden, waren enorm aangrijpend. Om maar niet te spreken over de killing tree op de Choeung Ek Killing Fields, 17km ten zuiden van Pnomh Penh, waar de hoofden van babies tegenaan werden gesmeten om vervolgens in massagraven te worden gedumpt. In het grootste massagraf lagen 450 lijken. Delen van botten en gebitten zagen we nog liggen. Daar zijn geen woorden voor en meer woorden zal ik er dan ook niet aan vuil maken. Met deze gebeurtenissen in het achterhoofd was het moeilijk om heel positief te zijn over het land. Ik heb dan ook veel respect voor de postiviteit van de meeste Cambodjanen. Ze kijken niet meer terug naar het verleden, maar zijn blij dat ze leven en een toekomst hebben. In het centrum van Pnomh Penh is buiten het museum om weinig meer van het verleden te merken. De stad is enorm in ontwikkeling. Hoge gebouwen worden als paddestoelen uit de grond gestampt. Nieuwe wegen en dure westerse winkels sieren de straten. Zodra je het centrum uitrijdt is hier niets meer van te zien. Dan wordt weer duidelijk hoe veel mensen er in armoede leven.

Van het ene stuk geschiedenis belandden we in het andere. Geen nare oorlogsverhalen meer, maar tempels zo oud dat het een wonder is dat ze er nog staan. Ik heb het over Angkor, het grootste tempelcomplex ter wereld verspreid over 25km² dat gebouwd is tussen de 9e en 15e eeuw. We hadden gehoopt dat het niet zo druk zou zijn met toeristen omdat het zo groot is, maar dat bleek een illusie te zijn toen we naar de zonsondergang wilden kijken. Kijken naar de zonsondergang en zonsopgang bij tempel Phnom Bakheng scheen een must-do te zijn. Met het kaartje dat we aan het einde van de middag gekocht hadden, konden we de andere dag ook weer naar de tempels. De vreugde van deze goede deal werd al snel teniet gedaan, toen we niet de enigen bleken te zijn met dit idee. Heel wat tuk tuks stonden te wachten toen onze chauffeur ons afzette aan de voet van de tempel. Het leek wel een attractiepark. Rijen dik stonden te wachten om de tempel op te klimmen. We waren bijna aan de beurt toen het bordje 'closed' neergezet werd. De tempel was te vol. De discussie aangaan heeft geen zin, al helemaal niet in die hitte, dus enigszins teleurgesteld gingen we maar weer terug naar Siem Reap. Je begrijpt dat we de volgende dag de zonsopgang maar overgeslagen hebben. Half 5 's ochtends opstaan en dan weer het risico lopen niks van die zon mee te krijgen, ging ons iets te ver. 7 uur was vroeg genoeg. Met een tuk tuk gingen we van de ene tempel naar de andere. De één mooier dan de ander. De mooiste tempel vond ik de Angkor Thom tempel waar ook de film Tomb Raider opgenomen is. De tempel lag verscholen in de bossen, met bomen zo groot dat je de toppen niet kon zien, ingebouwd tussen de stenen kunstwerken. Rond een uurtje of één waren we tempel- en toeristenmoe en werd het ook veel te warm, maar konden we Angkor ook weer van ons lijstje afstrepen.

De highlights in Cambodja hadden we gezien, dus werd het tijd om naar Thailand te gaan, de plek waar het voor mij vijf maanden geleden allemaal begonnen is. Nu zijn de Koh's in het zuiden van het land aan de beurt. We zijn nu op Koh Chang, heerlijk aan het relaxen in hangmatten op Lonely Beach, terugkijkend op wat we allemaal al gedaan en gezien hebben. De aankomende weken hoeven we gelukkig geen tempels meer te zien en zal het vooral veel zon, zee en strand worden. Heel vervelend. 18 april vliegen we van Phuket naar Bali. 28 april vliegen we vanaf Denpasar op Bali naar Kuala Lumpur in Maleisie. Nog vervelender. Edwin maakt het feest helemaal compleet. Hij heeft de reis verlengd naar Melbourne en Sydney in Australie. Voor mij zit het avontuur er dan op, maar eerst volop genieten van al het moois dat nog komen gaat.